“Χρειάζεται να γοητεύσουμε το παιδί στο θέμα του σχολείου…” | Ο κ. Δημήτρης Καραθάνος μιλάει στο trikalakids.gr

Ο κ. Δημήτρης Καραθάνος, ως Σχολικός Σύμβουλος και Ψυχολόγος δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις. Οι περισσότεροι γονείς, και σαφώς όλοι οι εκπαιδευτικοί, αναγνωρίζουν στο πρόσωπό του έναν άνθρωπο που προσφέρει ουσιαστικά και ακούραστα στο εκπαιδευτικό έργο. Το βιβλίο του «Πρώτη Μέρα στο Σχολείο» από την πρώτη στιγμή της έκδοσής του, αποτελεί σημείο αναφοράς όχι μόνο σχετικά με τη μετάβαση των παιδιών στο Νηπιαγωγείο και στο Δημοτικό Σχολείο αλλά και σε ότι αφορά συνολικά το υποστηρικτικό πλαίσιο των γονέων για την ανάπτυξη υγειών σχέσεων με τα παιδιά τους αλλά και τη σχολική κοινότητα, ώστε να έχουμε μια πραγματικά καλή σχολική χρονιά, κι ένα παιδί έτοιμο και πρόθυμο να ανακαλύψει τον κόσμο της γνώσης!
Είναι μεγάλη μας χαρά και τιμή που ο κ. Καραθάνος μιλάει για όλα αυτά στο www.trikalakids.gr και μοιράζεται μέσα από μια συνέντευξη την πολύτιμη εμπειρία του, γνώσεις και σκέψεις, που αφορούν κάθε γονιό και κάθε παιδί. Τον ευχαριστούμε πολύ !
[divider]

[divider]
Κύριε Καραθάνο, στο βιβλίο σας μπορεί να πει κανείς ότι συνοψίζεται η εμπειρία μιας ολόκληρης ζωής… Πείτε μας λίγα λόγια για το «Πρώτη μέρα στο Σχολείο»
Το βιβλίο μου «Πρώτη μέρα στο σχολείο» αποτελεί απαύγασμα μιας πορείας στο χώρο της εκπαίδευσης και έχει σαν στόχο την ενημέρωση και την υποστήριξη των γονιών για τη σχολική ζωή. Το βιβλίο είναι ένας «οδηγός» για μια επιτυχημένη και ευτυχισμένη σχολική ζωή. Γιατί η προετοιμασία των γονιών αποτελεί κλειδί στην επιτυχία του παιδιού και στο σχολείο αλλά και στη ζωή. Εστιάζει και απαντά σε ερωτήσεις των γονιών όπως:
Πώς θα προετοιμάσω το παιδί μου για τη σχολική ζωή;
Πώς θα αγαπήσει το σχολείο;
Με ποιον τρόπο μπορώ να επικοινωνήσω καλύτερα με τους δασκάλους του παιδιού μου;
Πόσο σημαντικό είναι στις μέρες μας οι γονείς να αναζητούν ενημέρωση γύρω από θέματα που αφορούν το παιδί τους;
Η πρώτη μέρα στο σχολείο αποτελεί μια ξεχωριστή μέρα στη ζωή του παιδιού. Οι φόβοι, οι αγωνίες, οι ελπίδες και οι προσδοκίες αποτελούν συναισθήματα που κατακλύζουν το παιδί λίγο πριν ξεκινήσει το σχολικό έτος. Η συναισθηματική αυτή αναστάτωση εκφράζεται μέσα από τα λόγια και τις πράξεις του παιδιού καθιστώντας τους γονείς, πολλές φορές, ανήμπορους θεατές να αντιδράσουν με τον πιο κατάλληλο τρόπο.
Το βιβλίο προσφέρει μια ενημέρωση, για όλες τις πτυχές της σχολικής ζωής με απλά παραδείγματα τοποθετώντας στη φαρέτρα του γονιού όπλα για την αντιμετώπιση όλων των καταστάσεων.
[divider]

[divider]
Πρώτη μέρα στο Σχολείο… Τι σηματοδοτεί για τη ζωή ενός ανθρώπου;
Σηματοδοτεί πολλά και ωραία. Όλα τα ωραία στη ζωή ξεκινούν από την οικογένεια και συνεχίζονται στο σχολείο. Ήδη έκλεισαν δύο κύκλοι, της οικογένειας και του νηπιαγωγείο και τώρα ανοίγει ένας μεγαλύτερος κύκλος, του σχολείου. Εδώ θα κάνει την πρώτη ουσιαστική έξοδο μακριά από την αγκαλιά της οικογένειας, μακριά από το απόλυτα προστατευμένο περιβάλλον. Εδώ θα δοκιμάσει να ανοίξει φτερά και να πετάξει. Εδώ θα μάθει. Εδώ θα μάθει να μαθαίνει. Εδώ θα κάνει τους πρώτους φίλους που μπορεί να κρατήσουν μια ολόκληρη ζωή. Εδώ θα κάνει λάθη και θα μάθει τον τρόπο να τα αποφεύγει. Εδώ…
Υπάρχει συνταγή επιτυχίας για έναν μαθητή; Πόσο καθοριστική είναι η συμβολή των γονιών σε αυτό;
Η συνταγή της επιτυχίας συνίσταται στην αποτελεσματική διαχείριση πολλών παραγόντων. Αφ΄ ενός η «σειρά» και η «τάξη» στο διάβασμα αλλά και στο καθημερινό πρόγραμμα και αφ΄ ετέρου η στρατηγική στη μελέτη με σύνθημα «αργά και σταθερά με αρκετές επαναλήψεις» κτίζουν στέρεο γνωστικό οικοδόμημα. Η οργάνωση και υλοποίηση του καθημερινού προγράμματος διασφαλίζουν αλλά και εξασφαλίζουν την επιτυχία. Αντίθετα η ανοργανωσιά περιπλέκει και δυσκολεύει τη σχολική ζωή. Ύπνος αργά το βράδυ φέρνει το παιδί την άλλη μέρα στο σχολείο κουρασμένο και αδιάφορο για τη γνώση. Ατελείωτες ώρες στη χρήση κινητού, tablet, υπολογιστή ή και ακόμη και παιχνίδι αφαιρούν από το παιδί την οργάνωση και την προετοιμασία για την επόμενη μέρα στο σχολείο.
Η προσαρμογή είναι δύσκολη πάντως για όλους… Πώς μπορούμε να την κάνουμε λιγότερο ανώδυνη;
Μετά από ένα καλοκαίρι ξεγνοιασιάς χρειάζεται ένα δεκαήμερο προετοιμασίας πριν ξεκινήσουν οι μαθητές τα μαθήματα. Ας ξεκινήσουμε οργανωτικά… Αρχίζουμε σταδιακά να τροποποιούμε το ημερήσιο πρόγραμμα του παιδιού ώστε να το φέρουμε στα μέτρα του σχολείου. Οργανώνουμε επίσης το χώρο μελέτης του και αρχίζουμε άμεσα να τον χρησιμοποιούμε. Εκεί αρχίζουμε να ζωγραφίζουμε, να κατασκευάζουμε αλλά και να τακτοποιούμε, στο τέλος, τα πράγματα. Δε μένουμε μόνο στην οργάνωση. Φέρνουμε σε επαφή το παιδί με συμμαθητές του από το Νηπιαγωγείο ή από τη γειτονιά με σκοπό να αναθερμανθούν φιλίες ώστε το παιδί να μη νιώσει μόνο του στο σχολείο. Επισκεφτείτε το σχολείο και μιλήστε του για το σχολικό χώρο. Μιλήστε του για τα δικά σας μαθητικά χρόνια. Ενθουσιάστε το παιδί σας για αυτό το καινούργιο ξεκίνημα.
Η σχολική φοβία πώς προκύπτει ; Υπάρχουν λόγοι; Υπάρχουν λύσεις;
Το παιδί σύμφωνα με τα βιώματά του όπως «θα πας σχολείο και θα δεις τι θα σου κάνει ο δάσκαλος που δεν κάθεσαι καλά», ή μια άσχημη εμπειρία ή τη λανθασμένη ερμηνεία της πραγματικότητας οδηγείται σε μια τροχιά ανησυχία και άγχους που εκδηλώνεται με άρνηση να προσέλθει στο σχολείο. Επικαλείται πονοκέφαλο, πονόκοιλο, ζάλη τα οποία δια μαγείας εξαφανίζονται όταν το παιδί παραμένει στο σπίτι. Έτσι λοιπόν χρειάζεται μια εξέταση από τον/την παιδίατρο με σκοπό την εξάλειψη της πιθανότητας κάποιου ιατρικού περιστατικού. Αν αυτό αποκλειστεί τότε χρειάζεται συνεργασία με τη δασκάλα/λο ώστε να έχουμε μια ομαλή προσαρμογή. Δώστε εμπιστοσύνη στον εκπαιδευτικό και ακολουθήστε τις οδηγίες του. Να είστε βέβαιοι ότι σε σύντομο χρόνο θα αποκατασταθεί η ηρεμία, θα εξαλειφτεί η φοβία και το παιδί θα αντιληφθεί ότι δεν υπάρχει ¨πραγματικός-αληθινός¨ κίνδυνος που το απειλεί.
Εκτός από τις αρνητικές εμπειρίες για την εμφάνιση σχολικής φοβίας, θα μπορούσαμε να αναφέρουμε ότι η φοβία αυτή συναντάται σε παιδιά με αυξημένο άγχος ή σε παιδιά με δυσκολίες στην κοινωνικοποίηση, σε παιδιά που οι μητέρες τους διακατέχονται από φοβίες, πανικό, άγχος, ανασφάλεια και είναι υπερπροστατευτικές. Επίσης σημαντικό ρόλο παίζουν διάφορα στρεσογόνα γεγονότα στην οικογένεια (ασθένεια, θάνατος, διαζύγιο, ζήλια λόγω νέου μωρού, συζυγικές συγκρούσεις) που παρουσιάζονται με την έναρξη του σχολικού έτους.
Αν για ένα παιδί η πρώτη του επαφή με το σχολείο και τις πρώτες τάξεις δεν ήταν για κάποιους λόγους η καλύτερη, υπάρχει τρόπος να αλλάξουμε αυτή την κατάσταση;
Ποτέ δεν είναι αργά να προσπαθήσουμε για το παιδί. Μη ξεχνάμε ότι το παιδί είναι μαθητής δηλ. τώρα μαθαίνει και έχει κάθε δικαίωμα να κάνει λάθη. Δε φοβόμαστε τα λάθη είτε αυτά είναι ορθογραφικά, γνωστικά, συμπεριφοράς αρκεί να τα εντοπίζουμε και να τα διορθώνουμε. Φοβόμαστε τη διαχείριση του λάθους με άλλα λάθη, όπως φωνές, βρισιές, τις ταμπέλες τύπου ¨βλάκας¨, ¨χαζός¨ . Όλα αυτά που υποτιμούν και μπλοκάρουν το μυαλό του παιδιού και δεν το αφήνουν να συσχετίσει τις πληροφορίες και να το οδηγήσει στη γνώση.
Οποιοδήποτε πρόβλημα μπορεί να λυθεί. Το μόνο που απαιτεί είναι η συνεργασία με τον εκπαιδευτικό ώστε το παιδί να αντλήσει χαρά από το σχολείο. Χρειάζεται να γοητεύσουμε το παιδί στο θέμα του σχολείου, της σχολικής ζωής και γενικότερα της γνώσης και της μάθησης.
[divider]

[divider]
Γονιός-δάσκαλος-παιδί…. Η πρώτη μέρα στο σχολείο, όπως και κάθε μέρα στο σχολείο τους συνδέουν άρρηκτα. Πώς επιτυγχάνεται η ουσιαστική επικοινωνία;
Γονιός και δάσκαλος δεν είναι αντίπαλοι. Είναι συνεργάτες. Οι γονείς εμπιστεύονται το παιδί τους τη μισή μέρα στα χέρια του δασκάλου χωρίς να νοιάζονται ιδιαίτερα για την ασφάλειά του. Οι γονείς χρειάζεται να αντιληφθούν ότι όσο και υψηλό γνωστικό και επιστημονικό επίπεδο και αν διαθέτουν την Παιδαγωγική, τη Ψυχολογία, τη Διδακτική και ειδικότερα την τέχνη του ¨διδάσκειν¨ δεν την γνωρίζουν. Ας αφήσουν το δάσκαλο να οδηγήσει το παιδί τους στη γνώση. Ας είναι δίπλα του συνοδοιπόροι και βοηθοί όπου χρειαστεί. Το παιδί των 6 ετών μας έρχεται στο σχολείο διαμορφωμένο. Άλλο είναι συνεσταλμένο, άλλο ζωηρό, άλλο υπερκινητικό, άλλο επιθετικό κλπ.. Είναι όμως πρώτης τάξης ευκαιρία να διορθώσουμε τα κακώς κείμενα. Δε θα δημιουργήσουμε ενοχές στους γονείς αλλά ζητάμε τη βοήθεια με σκοπό τη βελτίωση του μαθητή και να ανάδειξη των ιδιαίτερων ικανοτήτων και δεξιοτήτων του παιδιού. Ο δάσκαλος θα ενδιαφερθεί αληθινά για το κάθε παιδί ξεχωριστά, από το να ¨μάθει¨ μέχρι αν έχει πυρετό ή αν χτύπησε κατά τη διάρκεια του διαλείμματος. Ακούστε με προσοχή τις πληροφορίες που σας δίνει ο δάσκαλος και συνεργαστείτε για την ανάπτυξη μιας στρατηγικής τροποποίησης της μαθημένης κακής κατάστασης.
Αντιπαλότητες και εγωιστικές προστριβές, γονιών και εκπαιδευτικών έχουν αρνητικές επιπτώσεις και φρενάρουν την εξέλιξη του παιδιού ενώ συνεργατικές και ουσιαστικές συνεννοήσεις ωφελούν το παιδί.
Υπάρχουν σημεία SOS για τους γονείς; Κάποια ζητήματα που θα πρέπει να θέσουν στο επίκεντρο της προσοχής τους;
Πρώτα απ΄ όλα να είναι υποστηρικτικοί, ενθαρρυντικοί και ενθουσιώδεις γιατί κάτι καινούριο και όμορφο ξεκινά στη ζωή του παιδιού.
Να αποφεύγουν επιτιμητικούς χαρακτηρισμούς (π.χ. είσαι χαζό παιδί μου, μα δεν καταλαβαίνεις…) γιατί τα παιδιά πιστεύουν αυτό που τους λένε κυρίως οι γονείς τους.
Να μην ακυρώνουν τον εκπαιδευτικό μπροστά στα παιδιά τους. Καταστρέφουν τη σχέση του παιδιού με το δάσκαλο. Οποιαδήποτε πικρία μπορεί να λυθεί, κατ΄ ιδίαν, ανάμεσα στο γονιό και τον εκπαιδευτικό.
Όταν προσέρχονται στο σχολείο για να αντλήσουν πληροφορίες για την πρόοδο του παιδιού τους να εστιάζουν εκτός από τα γνωστικά αντικείμενα και στη συμπεριφορά. Επίσης να ενημερώνονται όχι μόνο από το δάσκαλο/λα αλλά και από τους υπόλοιπους εκπαιδευτικούς που σχετίζονται με το παιδί τους ώστε να έχουν ολοκληρωμένη εικόνα.
Τι εύχεστε για τη νέα σχολική χρονιά;
Εύχομαι, μαθητές, εκπαιδευτικοί και γονείς, να αξιοποιήσουμε δημιουργικά κάθε λεπτό της νέας σχολικής χρονιάς και να κάνουμε τους μαθητές να πιστέψουν στον εαυτό τους και στις ικανότητές τους ώστε να φτάσουμε μακριά, στο ταξίδι της γνώσης, γιατί ¨ο άνθρωπος δεν μπορεί να ανακαλύψει νέους ωκεανούς, αν δεν έχει το θάρρος να απομακρυνθεί από την ακτή¨ (Andre Gide).