Γράφει η Παιδίατρος κα Αικατερίνη Μπακατσέλου
Η γρίπη είναι μια μεταδοτική νόσος του αναπνευστικού προκαλούμενη από τον ιό της γρίπης. Η κλινική εικόνα ποικίλλει από ασυμπτωματική λοίμωξη έως σοβαρή νόσος, που μπορεί να αποβεί ακόμη και θανατηφόρος. Οι περισσότεροι υγιείς άνθρωποι ξεπερνούν τη γρίπη χωρίς να παρουσιάσουν επιπλοκές, ορισμένοι όμως, όπως άτομα που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου, διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για σοβαρές επιπλοκές.
Οι συχνότεροι ιοί γρίπης που προκαλούν επιδημικά/πανδημικά κύματα εξάρσεων στους ανθρώπους είναι οι ιοί γρίπης Α και Β. Κάθε χρόνο στις εύκρατες περιοχές του βόρειου ημισφαιρίου σημειώνονται επιδημίες γρίπης κατά τους χειμερινούς μήνες. Οι περισσότερες επιδημίες εποχικής γρίπης (80%) στην Ευρώπη οφείλονται στον ιό τύπου Α (π.χ. H1N1,Η3Ν2), ενώ ο ιός τύπου Β προκαλεί επιδημία κάθε 3-4 χρόνια περίπου. Η σοβαρότητα των επιδημικών εξάρσεων διαφέρει από χρονιά σε χρονιά, και αυτό εξαρτάται από την αντιγονική μεταβλητότητα που παρουσιάζουν τα κυκλοφορούντα στελέχη του ιού. Κατά τη διάρκεια του περασμένου αιώνα έχουν καταγραφεί 5 πανδημίες γρίπης, με την τελευταία το 2009 (Η1Ν1, γρίπη των χοίρων). Στην Ελλάδα η δραστηριότητα της εποχικής γρίπης συνήθως αρχίζει να αυξάνεται κατά τον Ιανουάριο, ενώ κορυφώνεται κατά τους μήνες Φεβρουάριο – Μάρτιο, σύμφωνα με τα στοιχεία επιδημιολογικής επιτήρησης του ΚΕΕΛΠΝΟ. Η συχνότητα των κρουσμάτων γρίπης είναι μεγαλύτερη μεταξύ των μικρών παιδιών.
Ο ιός της γρίπης μεταδίδεται μέσω των εκκρίσεων του αναπνευστικού από το άτομο που έχει μολυνθεί. Μεταφέρεται στον αέρα μέσω των σταγονιδίων του αναπνευστικού ή μέσω απευθείας επαφής με τις εκκρίσεις του πάσχοντος. H περίοδος επώασης του ιού είναι 2 ημέρες ( ποικίλλει από 1- 5 ημέρες). Η αποβολή του ιού (άρα και η μετάδοση) ξεκινά 1 ημέρα πριν την έναρξη των συμπτωμάτων, κορυφώνεται την 2η-3η ημέρα νόσησης και συνεχίζει για 5-7 ημέρες μετά την έναρξη των συμπτωμάτων.
Η διάρκεια των συμπτωμάτων είναι μεταξύ 3 με 8 ημερών. Η αιφνίδια έναρξη των συμπτωμάτων είναι ένα χαρακτηριστικό της γρίπης. Τυπικά τα αρχικά συμπτώματα στα μεγαλύτερα παιδιά και στους ενήλικες περιλαμβάνουν πυρετό, κρυάδες, καταβολή, πονοκέφαλο, μυαλγίες, βήχα και πονόλαιμο. Τα βρέφη και τα μικρότερα παιδιά παρουσιάζουν βαρύτερη κλινική εικόνα, με πυρετό >39 C και ρινίτιδα από τα αρχικά ακόμα στάδια της νόσου. Τα βρέφη κάτω των 6 μηνών μπορεί να παρουσιάσουν εικόνα που μοιάζει με σήψη και αυτή είναι η συχνότερη αιτία νοσηλείας τους. Στα μεγαλύτερα παιδιά συχνές κλινικές εκδηλώσεις που οδηγούν σε νοσηλεία περιλαμβάνουν πνευμονία , λαρυγγίτιδα, συριγμό και μυοσίτιδα. H συχνότερη επιπλοκή στα παιδιά είναι η οξεία μέση ωτίτιδα που παρουσιάζεται σχεδόν στο 40% σε ηλικίες κάτω των 3 ετών. Η νόσος μπορεί να είναι πολύ σοβαρή σε παιδιά με ανοσοκαταστολή και σε παιδιά με υποκείμενο νόσημα όπως νευρολογική νόσο, καρδιακή νόσο, σακχαρώδη διαβήτη, άσθμα, νεφροπάθεια,κτλ. Η θνητότητα εξαιτίας της γρίπης στα παιδιά είναι χαμηλή.
Σημαντικά μέτρα περιορισμού της εξάπλωσης της γρίπης είναι η συστηματική εφαρμογή μέτρων ατομικής υγιεινής όπως συχνό πλύσιμο χεριών, τοποθέτηση του στόματός μας στο εσωτερικό του αγκώνα για να βήξουμε, απομόνωση των πασχόντων και η αποφυγή συγχρωτισμού σε κλειστούς χώρους. Ο εμβολιασμός είναι ο ακρογωνιαίος λίθος για την πρόληψη της μετάδοσης της νόσου. Η αντιγονική σύσταση του εμβολίου αναθεωρείται κάθε χρόνο έτσι ώστε να συμπεριλάβει νέους υποορότυπους που προκύπτουν από μεταλλάξεις στα κυκλοφορούντα στελέχη. Ο εμβολιασμός μπορεί να συνεχίζεται καθόλη τη διάρκεια της περιόδου της γρίπης και προφυλάσσει απο τις σοβαρές επιπλοκές της νοσου. Στις αναπτυγμένες χώρες συστήνεται τουλάχιστον για όλα τα παιδιά με συγκεκριμένες χρόνιες παθήσεις. Τέλος, σημαντικό είναι να εμβολιάζονται όλα τα άτομα που έρχονται σε στενή επαφή με βρέφη κάτω των 6 μηνών.
Μπακατσέλου Αικατερίνη MD, MSc
Κολοκοτρώνη 29 Β
2431 102535