Κωνσταντίνα Μπαμπάνη | Κέντρο Ξένων Γλωσσών HELLO – Ποια είναι η κατάλληλη ηλικία για να αρχίσει μια ξένη γλώσσα το παιδί;

Οι περισσότεροι νέοι γονείς γνωρίζοντας τα οφέλη που έχει η εκμάθηση μιας ή περισσότερων ξένων γλωσσών για το παιδί τους αναρωτιούνται συχνά πόσο νωρίς πρέπει να ξεκινήσει το παιδί τους την πρώτη ξένη γλώσσα – που είναι κατά κύριο λόγο η Αγγλική. Για αυτό και πολλοί στρέφονται σε δίγλωσσα νηπιαγωγεία ή νηπιαγωγείο που να διδάσκει οπωσδήποτε την Αγγλική γλώσσα ή επιλέγουν κάποιο κέντρο ξένων γλωσσών που να προσφέρει το πρόγραμμα για παιδιά νηπιακής ηλικίας.
Ποια είναι η κατάλληλη ηλικία για να εισαχθεί το παιδί στην ξένη γλώσσα;
Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του Πανεπιστημίου Harvard η ικανότητα να μάθει κάποιος μια ξένη γλώσσα, τουλάχιστον γραμματικά, μειώνεται σημαντικά μετά την ηλικία των 18 . Για να καταφέρει κάποιος να γίνει ευφράδης σε μια ξένη γλώσσα θα πρέπει η διαδικασία της εκμάθησης να ξεκινήσει πολύ νωρίτερα των 10 ετών. Και εδώ έρχεται το κρίσιμο ερώτημα : πόσο νωρίτερα; 4-5 ετών ή μετά τα 7; Ταιριάζει εδώ το «όσο νωρίτερα τόσο το καλύτερο;». Και αν ναι, γιατί; Οι ειδικοί καταλήγουν στο συμπέρασμα πως η κατάλληλη ηλικία για να έχουν την πρώτη τους επαφή με την ξένη γλώσσα είναι η προσχολική. Αρχικά, πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι όταν μιλάμε για τις ζωές των παιδιών είναι τελείως διαφορετικές από αυτές των ενηλίκων άρα και ο τρόπος που μαθαίνουν. Συνεπώς, δεν πρέπει να συγκρίνουμε τον τρόπο που μαθαίνει ένας ενήλικας με τον τρόπο που μαθαίνει ένα μικρό παιδί. Βασική προϋπόθεση για να μάθει ένα νήπιο είναι να δημιουργηθεί ένας ισχυρός συναισθηματικός δεσμός.
Ποιος είναι ο κατάλληλος τρόπος εκμάθησης;
Τα παιδιά γεννιούνται με την έμφυτη ικανότητα να αναπαράγουν περίπου 40 ήχους και να κάνουν συσχετισμούς μεταξύ αντικειμένων , ιδεών ή πράξεων. Αυτά τα εργαλεία το βοηθούν να κατακτήσει τη γλώσσα αλλά και να αναπτυχθεί σημαντικά ο εγκέφαλος. Είναι λάθος να πιστεύουμε ότι η εκμάθηση της γλώσσας είναι μια παθητική διαδικασία για ένα παιδί και επιτυγχάνεται αν κάθεται ήσυχο σε ένα θρανίο ή κλεισμένο σε ένα δωμάτιο και παρακολουθεί κάποιον άλλο να μιλάει ή να αντιγράφει από τον πίνακα λέξεις και ασκήσεις. Αντιθέτως είναι μια πού ενεργή διαδικασία όπου το παιδί εμπλέκεται συναισθηματικά και σωματικά μέσα από ρόλους και βιωματικές δραστηριότητες και προσπαθεί να μιμηθεί τον τόνο τον ρυθμό την προφορά ακόμα και την γλώσσα του σώματος! Αυτό σημαίνει ότι τα πιο εύφορα μονοπάτια της μάθησης αναπτύσσονται κυρίως κατά την νηπιακή ηλικία. Τεχνικά, σε οποιαδήποτε ηλικία μπορεί κάποιος να μάθει μια ξένη γλώσσα αλλά σύμφωνα με έρευνα του ΜΙΤ μετά την ηλικία των 18 είναι σχεδόν αδύνατο να μπορέσει να αποκτήσει την ευφράδεια και την προφορά ενός φυσικού ομιλητή. Και αυτό επειδή η πλαστικότητα του εγκεφάλου στις ηλικίες 3-6 είναι τέτοια που επιτρέπει την πιστή αναπαραγωγή και μίμηση ξένων ήχων. Και γιατί επιμένω στην προφορά; Επειδή η προφορά είναι πολύ σημαντική όχι μόνο γιατί να σε κάνει να αντιλαμβάνεσαι τη γλώσσα καλύτερα αλλά και βελτιώνει την επικοινωνία με τους άλλους. Επίσης, σε αυτές τις ηλικίες τα παιδιά δεν καταλαβαίνουν ότι μαθαίνουν αφού αυτό γίνεται αυθόρμητα μέσα από παιχνίδια και δραστηριότητες καθημερινής ζωής που καλούνται να εκτελέσουν. Έτσι μέσα στο ξενόγλωσσο περιβάλλον αρχίζουν να επικοινωνούν χρησιμοποιώντας λέξεις και φράσεις σαν να μιλούσαν την μητρική τους γλώσσα.
Πώς να επιλέξω το σωστό σχολείο;
Κατ ’αρχήν το σχολείο πρέπει να διαθέτει εξειδικευμένο εκπαιδευτικό προσωπικό και ένα ειδικά διαμορφωμένο χώρο και πρόγραμμα σπουδών που να απευθύνεται στις ανάγκες αυτής της ηλικίας. Ο/Η εκπαιδευτικός που τρέχει το πρόγραμμα να έχει όρεξη, δημιουργικότητα και ενθουσιασμό να δουλεύει με μικρά παιδιά και να εφαρμόσει ένα ποιοτικό πρόγραμμα το οποίο θα κάνει τη διαφορά στη ζωή του παιδιού, θα το εμπλέξει ψυχικά, θα το κάνει να διασκεδάζει δημιουργώντας και πάνω από όλα θα το κάνει να αγαπήσει και να χαίρεται να πηγαίνει στο μάθημα αυτό.
Ποια είναι τα οφέλη της εκμάθησης μιας ξένης γλώσσας;
Πέρα από τα προφανή όπως ικανότητα επικοινωνίας με ξένους, διεύρυνση των γνωστικών οριζόντων και κατανόηση κουλτούρας άλλων πολιτισμών όπως επιβάλλει η πολυπολιτισμική κοινωνία στην οποία ζούμε, προσφέρει και πολλά άλλα οφέλη. Κάποια από αυτά είναι αυξημένη οξυδέρκεια, καλύτερη σχολική απόδοση, εξάσκηση της κριτικής σκέψης, ευστροφία και αυξημένη δημιουργικότητα. Επίσης έχει παρατηρηθεί ότι τα παιδιά που είναι εξοικειωμένα με μία ή περισσότερες ξένες γλώσσες παρουσιάζουν καλύτερη προσαρμοστικότητα σε καταστάσεις της καθημερινότητας, καλύτερη κοινωνικοποίηση και φυσικά ανεκτικότητα και καλύτερη αποδοχή της διαφορετικότητας σε σύγκριση με αυτά που περιορίζονται στη γνώση και χρήση της μητρικής τους γλώσσας.
Και η δεύτερη ξένη γλώσσα;
Συνήθως η εισαγωγή της ξεκινά στη Ε’ ή ΣΤ’ Δημοτικού και το παιδί βοηθιέται πολύ από τις γνώσεις που έχει αποκτήσει ήδη στη πρώτη ξένη γλώσσα (όπως αλφάβητος). Αναπόφευκτα συγκρίνει τις δύο γλώσσες αλλά αυτό είναι πολύ θετικό και χρησιμοποιεί τους μηχανισμούς εκμάθησης που έχει ήδη αποκτήσει από την πρώτη. Ως γονείς μπορείτε φυσικά να κατευθύνετε το παιδί σας ως προς την επιλογή της δεύτερης γλώσσας αλλά η τελική επιλογή θα πρέπει να είναι του παιδιού και χωρίς να του επιβάλλεται με πίεση. Μακροπρόθεσμα πάντως το παιδί θα αποκτήσει εφόδια και σίγουρα ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα τόσο στην ακαδημαϊκή κοινότητα αλλά και τον επαγγελματικό στίβο.
Κλείνοντας, δεν υπάρχει λόγος να περιμένει ένας γονιός να μεγαλώσει το παιδί αρκετά, να μάθει πρώτα την γραφή και ανάγνωση στα ελληνικά και μετά να εισάγει την ξένη γλώσσα – εκτός αν υπάρχουν μαθησιακές δυσκολίες ή προβλήματα λόγου. Όσο νωρίτερα το παιδί δεχθεί ερεθίσματα στην ξένη γλώσσα τόσες περισσότερες είναι οι πιθανότητες να χρησιμοποιήσει τα ερεθίσματα αυτά σωστά και προς όφελός του στο μέλλον. Άλλωστε στην νηπιακή ηλικία τα παιδιά μαθαίνουν και αρπάζουν τη γνώση αυθόρμητα και αβίαστα, όπως όταν παίζουν!
Μπαμπάνη Κωνσταντίνα,
Αγγλική Φιλολογία, Πανεπιστημίου Αθηνών
Master Teaching English as a Foreign Language, University of Lancaster
| Στο Κέντρο Ξένων Γλωσσών HELLO θα βρείτε το πρωτοποριακό εργαστήρι βιωματικής εκμάθησης Αγγλικών «The Little College» που απευθύνεται σε νηπιακές ηλικίες και στοχεύει στην μάθηση μέσα από παιχνίδια, ρόλους και βιωματικές δραστηριότητες καθημερινής ζωής. Ενδεικτικά κάποιες από τις θεματικές ενότητες είναι: Ζαχαροπλαστική, Γλυπτική, Πειράματα Φυσικής, Ανθρώπινη Ανατομία, Μουσικά όργανα, Κηπουρική, Άπλωμα Μπουγάδας, Κάλεσμα σε Αγγλικό Πρωινό, Ζώα της Φάρμας, Φτιάξε τη δική σου ζούγκλα, ο Παγωτατζής και πολλά. Και όλα αυτά τα παιχνίδια γίνονται στα Αγγλικά! Δεν είναι τυχαία η αγαπημένη δραστηριότητα των παιδιών! |