KidsnewsΥγεία

Το φαγητό ως μέσο “επιβράβευσης” ή “τιμωρίας”… Πόσο λάθος είναι;

Κάποια στιγμή, σχεδόν κάθε γονέας χρησιμοποιεί το φαγητό για να επιβραβεύσει τα παιδιά του για την καλή συμπεριφορά τους ή αντίθετα να τα ¨τιμωρήσει¨ για κάποια σκανταλιά ή αγενή συμπεριφορά. Άλλες φορές, χρησιμοποιεί το φαγητό για να τα παρηγορήσει όταν είναι λυπημένα ή απογοητευμένα, ή απλώς για να θέσει όρια.

Γράφει η Ανδριάνα Ρόζμους – Διαιτολόγος / Διατροφολόγος

Συνήθως, τα τρόφιμα που χρησιμοποιούνται για αυτούς τους σκοπούς είναι πλούσια σε ζάχαρη, κορεσμένα λιπαρά, αλάτι· είναι τρόφιμα εύκολα προσβάσιμα που αρέσουν στα μικρά παιδιά και μπορούν να αποτελέσουν ένα ισχυρό κίνητρο.

 

Αν και κανείς δεν μπορεί να κατηγορήσει μια μαμά που υπόσχεται στο παιδί της μια λιχουδιά προσπαθώντας να το πείσει να φάει τις φακές του ή να τελειώσει τη σαλάτα του, να δοκιμάσει έστω λίγο από το φρούτο του ή να κάνει ησυχία προκειμένου η ίδια να ολοκληρώσει ένα project για τη δουλειά της, εν τούτοις η τακτική αυτή μπορεί να έχει δυσάρεστες συνέπειες στη ζωή του παιδιού.

 

Ας δούμε ποιοι είναι οι λόγοι που το φαγητό δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως επιβράβευση ή τιμωρία…

 

  • Διαταράσσει τη σχέση του παιδιού με το φαγητό, αφού δημιουργεί λάθος συσχετισμούς.

Όταν ένα παιδί συνδέει το φαγητό με συναισθήματα και συμπεριφορές (απογοήτευση, ανακούφιση, ικανοποίηση, στενοχώρια, άγχος, αυτοτιμωρία) είναι πιθανότερο να αναπτύξει μια διαταραγμένη σχέση με το φαγητό, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές διατροφικές διαταραχές (ανορεξία, βουλιμία, υπερφαγία, ορθορεξία). Η μη υγιής σχέση του παιδιού με το φαγητό το ακολουθεί και στην ενήλικη ζωή του, με αποτέλεσμα να το χρησιμοποιεί για να ‘θρέψει’ τα συναισθήματά του.

 

  • Οδηγεί σε μη ενσυνείδητη διατροφή. Όταν προσπαθούμε να πιέσουμε το παιδί να φάει όλο το φαγητό του ενώ έχει χορτάσει ή το επιβραβεύουμε με μια λιχουδιά ενώ δεν είναι πεινασμένο, το εμποδίζουμε να μάθει να ακούει τις ανάγκες του σώματός του. Σαν γονείς οφείλουμε να βοηθήσουμε το παιδί να μάθει να αναγνωρίζει το αίσθημα της πείνας και του κορεσμού, γιατί μόνο έτσι θα μάθει να σέβεται το σώμα του και να το φροντίζει.

 

  • Προκαλεί συγχύσεις σχετικά με το τι είναι, τελικά, υγιεινό και τι όχι. Η εφαρμογή αυτών των πρακτικών έχει ως αποτέλεσμα το παιδί να λαμβάνει αντιφατικά μηνύματα σχετικά με το τι είναι καλό και τι όχι για την υγεία του και να μπερδεύεται. Το υγιεινό τρόφιμο που το προτρέπουμε να καταναλώσει μετατρέπεται ξαφνικά σε ¨εμπόδιο¨ στο δρόμο του προς το τρόφιμο που επιθυμεί να καταναλώσει (η λιχουδιά αποκτά σημαντική αξία, συμβολίζει κάτι καλό / ένα δώρο). Στόχος, όμως, είναι το παιδί να μάθει να αγαπάει τις υγιεινές τροφές και να τις επιλέγει, έτσι ώστε να υιοθετήσει ισορροπημένες διατροφικές συνήθειες που θα τον ακολουθούν και στην ενήλικη ζωή του.

 

  • Κάνει κακό στην υγεία, αφού τα τρόφιμα που λειτουργούν ως μέσο ανταμοιβής/τιμωρίας είναι συνήθως πλούσια σε θερμίδες, ζάχαρη, αλάτι, κορεσμένα λιπαρά, ενώ ταυτόχρονα είναι πολύ φτωχά σε θρεπτικά συστατικά.

 

 

 

Τι μπορούμε να κάνουμε εναλλακτικά;

 

  • Επιλέγουμε άλλους τρόπους ανταμοιβής!

Μια ζεστή αγκαλιά, ένα φιλί, μια καλή κουβέντα είναι πολύ σημαντικά για το παιδί. Ακόμη, ένα αυτοκόλλητο, μια βόλτα στο πάρκο ή περισσότερος χρόνο για παιχνίδι είναι μερικές μόνο ιδέες για το πώς μπορούμε να επιβραβεύσουμε τα παιδιά μας. Κάθε φορά προσπαθούμε να εξηγήσουμε και να συνδέσουμε την καλή συμπεριφορά με την επιβράβευση. Έτσι, θέτουμε όρια και κανόνες χωρίς να χρειάζεται να χρησιμοποιούμε το φαγητό για να τα ανταμείψουμε, να τα καλοπιάσουμε, να τα παρηγορήσουμε ή να τα τιμωρήσουμε.

 

  • Δίνουμε επιλογές!

Παροτρύνουμε τα παιδιά μας να συμμετέχουν στον προγραμματισμό των γευμάτων, συμπεριλαμβάνουμε τις προτάσεις τους στο μενού της εβδομάδας, τους εξηγούμε γιατί είναι καλό να καταναλώνουμε ποικιλία τροφίμων και τα εμπλέκουμε στην προετοιμασία του φαγητού. Δημιουργούμε ευφάνταστα πιάτα, σερβίρουμε όμορφα και πρωτότυπα, και σιγά σιγά θα διαπιστώσουμε ότι τα παιδιά γίνονται πιο δεκτικά σε νέες γεύσεις και βελτιώνουν τις διατροφικές τους συνήθειες.

 

 

Η σχέση μας με το φαγητό είναι πολύπλευρη! Πέρα από το σώμα μας, το φαγητό ¨τρέφει¨τις σχέσεις μας (οικογενειακά, φιλικά, επαγγελματικά τραπέζια), αλλά και τις αισθήσεις μας (όραση, όσφρηση, γεύση, αφή, ακοή)! Ας μην του δίνουμε, λοιπόν, συσχετισμούς και προεκτάσεις που δε θα έπρεπε! 

Back to top button