KidsnewsΥγεία

Θηλασμός διατροφή και δίαιτα – Η διαιτολόγος – διατροφολόγος Ανδριάνα Ρόζμους μιλά για όσα πρέπει να γνωρίζουμε

Γράφει η Ανδριάνα Ρόζμους – Διαιτολόγος / Διατροφολόγος

[divider]

Ο μητρικός θηλασμός είναι ο φυσικός τρόπος διατροφής του βρέφους.

Tο μητρικό γάλα περιέχει όλα τα θρεπτικά συστατικά, αντισώματα, ανοσοποιητικούς παράγοντες, ορμόνες που χρειάζεται το βρέφος για την υγιή σωματική, νοητική και ψυχική του ανάπτυξη.

Το μητρικό γάλα είναι η ιδανικότερη τροφή για το μωρό και υπερέχει σε σύγκριση με όλα τα υπόλοιπα γάλατα που χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατά του, επειδή:

  • περιέχει την ιδανική ποσότητα και ποιότητα θρεπτικών συστατικών. Τα μακροθρεπτικά συστατικά του (πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λίπη) είναι πιο εύπεπτα σε σύγκριση με αυτά του αγελαδινού γάλακτος, επιδρούν ευεργετικά στη χλωρίδα του εντέρου του μωρού και σπάνια προκαλούν αλλεργίες. Μάλιστα, ορισμένα λιπίδια βρίσκονται με φυσικό τρόπο μόνο στο μητρικό γάλα και είναι πολύτιμα για τη φυσιολογική ανάπτυξη του νευρικού συστήματος και της όρασης του βρέφους.
  • περιέχει μεγάλο αριθμό προστατευτικών παραγόντων (όπως αντισώματα, λακτοφερρίνη, λυσοζύμη) που δεν περιέχονται στο ξένο γάλα. Οι παράγοντες αυτοί μεταφέρονται μέσω του θηλασμού στο μωρό και ενισχύουν το ανοσοποιητικό του σύστημα.
  • η σύσταση του μητρικού γάλακτος είναι απόλυτα προσαρμοσμένη στις ανάγκες του βρέφους. Μεταβάλλεται συνεχώς για να καλύψει τις ανάγκες του παιδιού που μεγαλώνει.
  • αποτελεί μια πρώτη επαφή του βρέφους με τα αρώματα και τις γεύσεις των τροφών που καταναλώνει η μητέρα, καθιστώντας το πιο δεκτικό στις τροφές που θα προστεθούν αργότερα στη διατροφή του.

[divider]

 

Ο θηλασμός έχει πολλαπλά οφέλη τόσο για το μωρό όσο και για τη μητέρα.

 

Για το μωρό:

 

  • εξασφαλίζει την καλύτερη δυνατή ανάπτυξη,
  • προστατεύει από λοιμώξεις του πεπτικού και του αναπνευστικού συστήματος,
  • προστατεύει από περιπτώσεις μέσης ωτίτιδας,
  • περιορίζει τον κίνδυνο εμφάνισης γαστρεντερικών νοσήματων, όπως κοιλιοκάκη, νόσος Crohn, ελκώδης κολίτιδα,
  • προστατεύει από αλλεργικές αντιδράσεις,
  • μειώνει τον κίνδυνο αιφνίδιου βρεφικού θανάτου,
  • βελτιώνει την όραση και την ψυχοκινητική ανάπτυξη του παιδιού, ενώ φαίνεται ότι σχετίζεται με καλύτερο δείκτη νοημοσύνης,
  • ασκεί προστατευτική δράση έναντι της παχυσαρκίας, του σακχαρώδους διαβήτη, της τερηδόνας και κάποιων μορφών καρκίνου,
  • συμβάλλει στην ανάπτυξη ισχυρού ψυχικού δεσμού μεταξύ της μητέρας και του βρέφους.

 

         Για τη μητέρα:

 

  • προκαλεί συστολές στη μήτρα, βοηθώντας τη να επανέλθει στη φυσιολογική πριν από την εγκυμοσύνη κατάσταση,
  • μειώνει την πιθανότητα εμφάνισης καταθλιπτικών συμπτωμάτων κατά την περίοδο μετά τον τοκετό,
  • προστατεύει τα αποθέματα σιδήρου μέσω της απουσίας έμμηνης ρήσης,
  • μακροχρόνια, προστατεύει από την εμφάνιση καρκίνου των ωοθηκών και του μαστού, καθώς και από την οστεοπόρωση και τα κατάγματα που οφείλονται σε αυτήν,
  • προσφέρει ευκολία και πρακτικότητα,
  • συμβάλλει στην ανάπτυξη ισχυρού ψυχικού δεσμού μεταξύ της μητέρας και του βρέφους.

[divider]

Διατροφή θηλάζουσας

 

Η σωστή διατροφή της μητέρας κατά τη διάρκεια του θηλασμού είναι πολύτιμης σημασίας για την επαρκή θρέψη του βρέφους και της ίδιας.

Μια ισορροπημένη και επαρκής σε ποικιλία διατροφή στα πρότυπα της Μεσογειακής Διατροφής, μπορεί να καλύψει ποιοτικά και ποσοτικά τις αυξημένες απαιτήσεις της μητέρας σε ενέργεια και θρεπτικά συστατικά.

Συγκεκριμένα, οι ενεργειακές ανάγκες της θηλάζουσας αυξάνονται περίπου κατά 700 θερμίδες ημερησίως. Ένα μέρος των αναγκών αυτών, περίπου το μισό, καλύπτεται από τα αποθέματα λίπους που δημιουργήθηκαν κατά την εγκυμοσύνη, ενώ το υπόλοιπο πρέπει να καλυφθεί μέσω της διατροφής. Επομένως, μια γυναίκα που θηλάζει χρειάζεται να καταναλώνει περίπου 350 – 400 θερμίδες / ημέρα επιπλέον για να υποστηρίξει την παραγωγή και έκκριση του γάλακτος.

Παράλληλα, είναι απαραίτητο να δοθεί ιδιαίτερη σημασία σε ορισμένα θρεπτικά συστατικά, όπως:

Πρωτεΐνη: οι ανάγκες της μητέρας σε πρωτεΐνη είναι μεγαλύτερες στην περίοδο της γαλουχίας. Πιο συγκεκριμένα, η θηλάζουσα χρειάζεται να αυξήσει την ημερήσια πρόσληψη πρωτεΐνης κατά 15 – 20 γρ για τους 6 πρώτους μήνες του θηλασμού και κατά 12 γρ για τους επόμενους.

Τροφές πλούσιες σε πρωτεΐνη είναι τα πουλερικά, άπαχο κόκκινο κρέας, ψάρια και θαλασσινά, αυγό, όσπρια, ξηροί καρποί, κα.

Ασβέστιο: οι ανάγκες σε ασβέστιο (Ca) παραμένουν οι ίδιες όπως και στην εγκυμοσύνη και μπορούν να καλυφθούν με την κατανάλωση 3 – 4 μερίδων γαλακτοκομικών προϊόντων καθημερινά.

Η περιεκτικότητα του μητρικού γάλακτος σε Ca δεν επηρεάζεται από τη διαιτητική πρόσληψη της θηλάζουσας. Όμως, αν η μητέρα δεν προσλαμβάνει επαρκή ποσότητα Ca από τη διατροφή της, τότε μειώνεται η οστική πυκνότητα και οι απώλειες ασβεστίου δεν μπορούν να αναπληρωθούν.

Όσες θηλάζουσες δεν καταναλώνουν γαλακτοκομικά προϊόντα, θα πρέπει να εντάξουν στο διαιτολόγιό τους προϊόντα σόγιας εμπλουτισμένα σε ασβέστιο, ξερά σύκα, αμύγδαλα, σουσάμι και ταχίνι, ψάρια που τρώγονται με το κόκαλο (σαρδέλες, γαύρος). Σε διαφορετική περίπτωση είναι αναγκαία η λήψη συμπληρώματος.

Βιταμίνη D: είναι απαραίτητη για την καλή απορρόφηση του ασβεστίου, γι΄αυτό συστήνεται καθημερινή έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία. Τροφές που αποτελούν πηγές αυτής της βιταμίνης είναι ο κρόκος αυγού, συκώτι, λιπαρά ψάρια, βούτυρο και εμπλουτισμένο γάλα.

Σίδηρος: η περιεκτικότητα του μητρικού γάλακτος σε Fe δεν επηρεάζεται από τη διαιτητική πρόσληψη, γιατί το σώμα της θηλάζουσας προσαρμόζεται στις ανάγκες του βρέφους· μπορεί όμως να επηρεάσει την κατάσταση της υγείας της.

Για το λόγο αυτό, η μητέρα πρέπει να προσέξει την πρόσληψη του Fe μέσω της διατροφής της και να αποκαταστήσει τις απώλειες του εναποθηκευμένου στο σώμα της σιδήρου  που συνέβησαν κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Τροφές πλούσιες σε Fe είναι το κόκκινο κρέας, τα πουλερικά, τα αυγά και τα ψάρια. Σίδηρο περιέχουν και οι τροφές φυτικής προέλευσης (όσπρια, σπανάκι, μπρόκολο, ξηροί καρποί, ξερά φρούτα), όμως η απορρόφησή του από τον οργανισμό είναι μικρή (ο συνδυασμός των φυτικών τροφών με άλλες τροφές πλούσιες σε βιταμίνη C βελτιώνει την απορρόφηση του Fe).

Ω3 λιπαρά οξέα: η επαρκής κατανάλωση ψαριών (κυρίως λιπαρών ψαριών όπως ο σολομός, οι σαρδέλες, κα), ξηρών καρπών και λιναρόσπορου, εξασφαλίζει την απαραίτητη ποσότητα Ω3 λιπαρών οξέων για την ανάπτυξη του εγκεφάλου του μωρού.

Ιώδιο: συνιστάται η ημερήσια αύξηση της πρόσληψης ιωδίου κατά 50 – 140 μg, η οποία καλύπτεται με την λογική χρήση του ιωδιούχου άλατος.

Φυλλικό οξύ: οι ανάγκες σε φυλλικό οξύ είναι περίπου 500 μg/ημέρα (ανάγκες γυναίκας σε αναπαραγωγική ηλικία: 400 μg/ημέρα).

Καλές πηγές φυλλικού οξέος αποτελούν τα λαχανικά με σκούρο πράσινο χρώμα (σπανάκι, μπρόκολο, λαχανάκια Βρυξελλών, μαρούλι, σπαράγγια, φασολάκια, αρακάς), τα όσπρια, τα πορτοκάλια, τα παντζάρια, τα φιστίκια, το αβοκάντο.

Βιταμίνη Β12: η παρουσία της στο μητρικό γάλα εξαρτάται από τη διαιτητική πρόσληψη. Αν και η πρόσληψή της μπορεί εύκολα να καλυφθεί με την κατανάλωση τροφών ζωικής προέλευσης, ανεπάρκειες μπορούν να παρατηρηθούν σε γυναίκες που ακολουθούν ή ακολουθούσαν μέχρι πρόσφατα χορτοφαγικές δίαιτες.

Τέλος, πολύ σημαντική είναι η ενυδάτωση της μητέρας. Οι ανάγκες σε υγρά είναι κατά μέσο όρο 10 – 12 ποτήρια την ημέρα, και πρέπει να προέρχονται στη συντριπτική τους πλειοψηφία από νερό.

[divider]

Καφές και Αλκοόλ

Η θηλάζουσα μπορεί να πίνει 1 – 2 κούπες καφέ ημερησίως.

Το αλκοόλ περνάει στο μητρικό γάλα, οπότε καλό είναι η μητέρα να το αποφεύγει.

 

Θηλασμός και δίαιτα

Η αύξηση των ενεργειακών αναγκών που απαιτούνται για την παραγωγή και έκκριση του γάλακτος προκαλεί την ενεργοποίηση του εναποθηκευμένου λίπους, με ορατά αποτελέσματα στο σώμα της μητέρας.

Πάντως, η απώλεια σωματικού βάρους δε θα πρέπει να υπερβαίνει τα 1 – 2 κιλά/μήνα, για τους πρώτους 6 μήνες του θηλασμού.

Χαμηλή θερμιδική πρόσληψη μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένη παραγωγή γάλακτος και διατροφικές ελλείψεις.

 

Αξίζει να σημειωθεί, ότι μια ισορροπημένη διατροφή είναι πολύ σημαντική, αλλά μια μανούλα μπορεί να θηλάσει ακόμα κι αν η διατροφή της δεν είναι ιδανική.

Back to top button